Nguyên nhân gây sụp mí mắt có thể là bẩm sinh, lão hóa, chấn thương hoặc vấn đề ở cơ và dây thần kinh điều khiển mí. Bài viết này Tips cắt mí sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gây sụp mí mắt và vì sao mí có thể sụp đột ngột, khi nào cần đi khám sớm, cách bác sĩ tìm nguyên nhân.
Nguyên nhân gây sụp mí mắt thường gặp là gì?
Nguyên nhân gây sụp mí mắt là những yếu tố khiến bờ mi trên sa xuống vì cơ nâng mi hoặc dây thần kinh điều khiển cơ này hoạt động không bình thường. Mí có thể sụp ở một hoặc cả hai mắt, với mức độ khác nhau ở mỗi người. Khi bờ mi che nhiều phần mắt, tầm nhìn có thể bị cản trở; trường hợp nhẹ thường ảnh hưởng đến vẻ ngoài và khiến bạn thiếu tự tin. Cần phân biệt tình trạng này với da mí chùng: da phủ xuống làm mắt trông sụp, nhưng bờ mi vẫn ở vị trí bình thường.
Do bẩm sinh
Sụp mí bẩm sinh thường liên quan đến cơ nâng mi phát triển không bình thường, nên mí trên không được kéo lên hết khi trẻ mở mắt. Tình trạng này có thể chỉ xuất hiện ở một bên hoặc ở cả hai bên. Nếu mí che nhiều phần mắt, trẻ có thể phải ngẩng đầu hoặc nhướng mày để nhìn rõ hơn. Khi mí che vùng nhìn trong thời gian dài, thị lực của trẻ cũng có thể bị ảnh hưởng, bên cạnh sự khác biệt dễ thấy ở đôi mắt.
Do lão hóa
Tuổi tác có thể khiến phần nối giữa cơ nâng mi và mí mắt giãn ra, làm bờ mi trên hạ thấp dần. Vì thay đổi diễn ra chậm, nhiều người chỉ nhận ra khi nhìn lại ảnh cũ hoặc thấy hai mắt mở không còn đều. Da mí cũng có thể chùng xuống theo tuổi, khiến mắt trông nặng mí hơn. Hai tình trạng này đôi khi xuất hiện cùng nhau, nhưng da chùng phủ lên mắt không đồng nghĩa với bờ mi đã sụp.
Do bệnh lý hoặc tổn thương dây thần kinh
Một số bệnh làm cơ nâng mi yếu đi hoặc ảnh hưởng đến dây thần kinh ra lệnh cho cơ hoạt động. Chẳng hạn, nhược cơ có thể khiến mí khó giữ ở vị trí bình thường; hội chứng Horner cũng có thể gây sụp mí. Mức độ sụp và các biểu hiện đi kèm tùy thuộc vào nguyên nhân, nên vẻ ngoài của mí mắt không đủ để xác định đó là bệnh gì. Nhóm nguyên nhân này cho thấy sụp mí đôi khi liên quan đến sức khỏe, không chỉ là vấn đề thẩm mỹ.
Do chấn thương hoặc phẫu thuật mắt
Chấn thương vùng mắt có thể làm tổn thương cơ nâng mi, phần nối cơ với mí hoặc dây thần kinh điều khiển mí. Mí cũng có thể sụp sau một số cuộc phẫu thuật mắt nếu các cấu trúc này bị ảnh hưởng. Vị trí và mức độ tổn thương khác nhau sẽ khiến mí hạ thấp ít hay nhiều, ở một bên hoặc cả hai bên. Đôi khi vùng mí còn sưng hoặc có sẹo, làm mí trông nặng hơn; biểu hiện này cần được phân biệt với bờ mi thật sự sa xuống.
Vì sao sụp mí có thể xuất hiện đột ngột?
Mí có thể sụp đột ngột khi vùng mắt bị viêm nhiễm, chấn thương hoặc cơ và dây thần kinh điều khiển mí gặp vấn đề. Chỉ dựa vào thời điểm xuất hiện, bạn chưa thể biết nguyên nhân.
Do bệnh tật
- Viêm nhiễm ở mắt: Vùng mắt sưng đau có thể khiến mí nặng và sa xuống rõ hơn. Bác sĩ cần kiểm tra để xác định tình trạng viêm có liên quan đến mí sụp hay không.
- Bệnh ảnh hưởng đến cơ hoặc dây thần kinh: Nhược cơ có thể làm cơ nâng mí yếu đi, đôi khi kèm nhìn đôi. Tổn thương dây thần kinh điều khiển mắt cũng có thể khiến mí sụp nhanh, nên bạn không thể tự phân biệt các bệnh này bằng cách nhìn mí.
Do chấn thương
- Va đập vùng mắt: Cú va chạm có thể làm mí sưng hoặc tổn thương cơ nâng mí, khiến bờ mi hạ xuống sau chấn thương. Mí sụp ít hay nhiều cũng không cho biết chắc phần nào đã bị tổn thương.
- Chấn thương vùng đầu: Dây thần kinh điều khiển mí có thể bị ảnh hưởng, đặc biệt khi mí sụp đi kèm nhìn đôi hoặc mắt cử động khác thường. Bạn nên đi khám sớm để bác sĩ kiểm tra tình trạng này.
Ngay cả khi mí chỉ sụp đơn độc, bạn vẫn nên đi khám sớm nếu tình trạng mới xuất hiện. Nếu kèm đau đầu dữ dội, nhìn đôi, đồng tử bất thường, yếu mặt hoặc yếu tay chân, hãy đến cơ sở cấp cứu ngay.
Sụp mí bẩm sinh khác sụp mí mắc phải do đâu?
Sụp mí bẩm sinh có từ lúc nhỏ, còn sụp mí mắc phải xuất hiện sau một thời gian mí mắt vẫn ở vị trí bình thường. Thời điểm xuất hiện giúp phân biệt hai nhóm nguyên nhân này.
Do yếu tố bẩm sinh
Sụp mí bẩm sinh thường thấy ngay khi trẻ chào đời, nhưng đôi khi chỉ lộ rõ trong những năm đầu đời.
- Thời điểm xuất hiện: Mí trên của trẻ sa thấp từ sớm, dù mức độ có thể rõ hơn khi trẻ lớn lên.
- Cơ nâng mi: Cơ giúp kéo mí trên lên có thể phát triển chưa bình thường, khiến mí không nâng lên đủ khi trẻ mở mắt.
Nếu mí che đồng tử hoặc trẻ thường phải ngửa đầu để nhìn, bạn nên đưa trẻ đi đánh giá. Mí sụp có thể cản trở thị giác đang phát triển.
Do nguyên nhân khác
Sụp mí mắc phải xuất hiện sau đó, ở trẻ lớn hoặc người trưởng thành từng có mí mắt ở vị trí bình thường.
- Lão hóa hoặc bệnh lý: Những thay đổi theo tuổi, vấn đề ở cơ hay dây thần kinh điều khiển mí đều có thể khiến mí sa xuống.
- Chấn thương hoặc can thiệp vùng mắt: Mí cũng có thể sụp sau khi vùng mắt bị thương hoặc trải qua một thủ thuật.
Dù mí sa ở một bên hay cả hai bên, bạn không thể dựa riêng vào số bên bị sụp để xác định nguyên nhân.
Lão hóa và thói quen sinh hoạt có thể làm mí mắt sụp như thế nào?
Theo tuổi, da mí có thể chùng xuống, còn phần nâng mí có thể yếu đi, khiến bờ mi nằm thấp hơn. Tác động lặp lại quanh mắt cũng có thể ảnh hưởng đến phần nâng mí, nhưng mắt trông mệt sau một đêm thiếu ngủ chưa hẳn là sụp mí thật sự.
Yếu tố tự nhiên
Mí mắt thay đổi dần theo tuổi vì da mất độ săn chắc và phần giúp nâng mí có thể giãn hoặc yếu đi. Khi đó, bờ mi trên có thể sa thấp hơn trước. Da chùng cũng dễ phủ xuống nếp mí, khiến mắt trông nhỏ hơn dù bờ mi chưa hạ xuống. Nếu bạn thấy mí ngày càng thấp hoặc che khuất tầm nhìn, bác sĩ mắt có thể kiểm tra để phân biệt hai tình trạng này.
Lão hóa và tiếp xúc với ánh nắng mặt trời
Ánh nắng kéo dài có thể làm da vùng mí mất độ đàn hồi, khiến phần da chùng và nếp gấp phía trên mắt rõ hơn. Tác động này chủ yếu làm thay đổi lớp da phủ bên ngoài; nó không đồng nghĩa với việc cơ nâng mí đã yếu hoặc bờ mi thật sự sa xuống. Cùng với thay đổi tự nhiên theo tuổi, da mí chùng có thể làm đôi mắt trông nặng nề hơn. Vì vậy, bạn nên quan sát vị trí bờ mi, thay vì chỉ nhìn nếp da phía trên.
Do chế độ sinh hoạt thiếu khoa học
Dụi mắt mạnh, thường xuyên kéo mí hoặc từng bị chấn thương quanh mắt có thể liên quan đến tổn thương phần giúp nâng mí. Tuy nhiên, không thể kết luận một thói quen đơn lẻ chắc chắn gây sụp mí ở một người. Thiếu ngủ thường khiến mắt trông mệt hoặc sưng hơn, nhưng chưa đủ căn cứ để xem đó là nguyên nhân gây sụp mí mắt thật sự. Nếu bờ mi mới sa xuống hoặc tiếp tục thấp dần, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Khi nào sụp mí có thể là dấu hiệu cần đi khám sớm?
Sụp mí cần được khám sớm nếu xuất hiện đột ngột, nặng lên nhanh hoặc đi kèm những thay đổi khác ở mắt và cơ thể.
- Mí sụp đột ngột hoặc tăng nhanh: Bạn nên đi khám sớm, nhất là khi có thêm đau mắt, đau đầu dữ dội hoặc thị lực thay đổi.
- Mí sụp kèm dấu hiệu bất thường khác: Nếu bạn nhìn đôi, thấy hai đồng tử không đều, yếu cơ mặt hoặc yếu tay chân, hãy tìm nơi khám y tế kịp thời.
- Mí sụp ở trẻ làm cản trở tầm nhìn: Trẻ cần được khám mắt nếu mí che một phần đồng tử, khó nhìn hoặc thường phải ngửa đầu để quan sát. Mí che mắt kéo dài có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thị giác.
Bạn hãy nói rõ mí bắt đầu sụp từ khi nào và có những dấu hiệu nào đi kèm để bác sĩ đánh giá mức độ khẩn cấp. Chỉ riêng tình trạng sụp mí chưa đủ để tự xác định nguyên nhân.
Muốn biết chính xác nguyên nhân sụp mí, bác sĩ thường kiểm tra gì?
Để tìm nguyên nhân gây sụp mí mắt, bác sĩ thường hỏi bệnh sử và khám mí, mắt trước khi cân nhắc các kiểm tra khác.
- Hỏi bệnh sử: Bác sĩ hỏi mí bắt đầu sụp từ khi nào, thay đổi ra sao, bạn từng bị chấn thương hoặc mắc bệnh gì và hiện đang dùng thuốc nào.
- Khám mắt: Bác sĩ so sánh hai bên mắt, kiểm tra độ sa của mí, khả năng nâng mí và cách nhãn cầu di chuyển khi bạn nhìn theo các hướng.
- Kiểm tra thêm khi cần: Nếu mí che tầm nhìn, bác sĩ có thể kiểm tra thị trường, tức vùng bạn nhìn thấy khi mắt nhìn thẳng. Đèn khe giúp bác sĩ quan sát kỹ bề mặt mắt và vùng mí; các xét nghiệm khác tùy thuộc dấu hiệu nghi ngờ.
Bác sĩ chọn kiểm tra tiếp dựa trên triệu chứng và kết quả khám, nên không phải ai bị sụp mí cũng cần làm cùng một xét nghiệm.
Bài viết liên quan: Sẹo trắng sau cắt mí có sao không?
Câu hỏi thường gặp
Sụp mí mắt có liên quan đến nhược cơ không?
Có, nhược cơ có thể khiến mí sụp vì các cơ giữ mí mở dễ yếu và mỏi. Mí đôi khi sụp rõ hơn vào cuối ngày hoặc đi kèm nhìn đôi. Tuy nhiên, sụp mí còn có nguyên nhân khác, nên bạn cần được bác sĩ khám để xác định đúng tình trạng.
Đeo kính áp tròng lâu ngày có làm sụp mí không?
Có thể, đeo kính áp tròng trong nhiều năm được ghi nhận là yếu tố liên quan đến sụp mí. Thao tác kéo mí lặp lại khi đeo và tháo kính có thể ảnh hưởng đến phần nâng mí. Điều đó không có nghĩa ai đeo lâu cũng bị sụp mí; nếu thấy mí thấp dần, bạn nên đi khám.
Sụp mí một bên có phải do liệt dây thần kinh không?
Không, chỉ nhìn thấy một bên mí sụp thì chưa thể kết luận dây thần kinh bị liệt. Tổn thương dây thần kinh là một khả năng, nhưng bác sĩ còn cần xem mí sụp từ khi nào và mắt có thay đổi gì khác. Nếu mí sụp đột ngột, bạn nên đi khám sớm.
Mí mắt sụp sau tiêm botulinum toxin thường kéo dài bao lâu?
Mí sụp sau tiêm botulinum toxin thường là tạm thời, nhưng không có mốc kéo dài chung cho mọi người. Mức độ sụp và quá trình hồi phục có thể khác nhau tùy trường hợp. Nếu bạn thấy mí sụp sau tiêm, hãy liên hệ bác sĩ đã thực hiện để được kiểm tra và hướng dẫn.
Thiếu ngủ có khiến mí mắt sụp thật sự hay chỉ làm mắt trông mệt mỏi?
Thiếu ngủ có thể khiến mắt trông mệt mỏi, nhưng chưa đủ căn cứ để nói rằng nó gây sụp mí thật sự. Sau một đêm ngủ ít, mắt có thể kém tươi tắn và mí trông nặng hơn. Nếu bờ mi vẫn thấp rõ khi bạn đã nghỉ ngơi, bác sĩ có thể kiểm tra nguyên nhân.
Theo Cắt mí Hàn Quốc, nguyên nhân gây sụp mí mắt thường gặp ở người lớn là cơ nâng mí và gân cơ nâng mí yếu hoặc giãn dần theo tuổi. Mí cũng có thể sụp sau chấn thương, phẫu thuật mắt hoặc do đeo kính áp tròng lâu năm. Với trẻ nhỏ, sụp mí có thể có từ khi sinh ra vì cơ nâng mí phát triển chưa đầy đủ. Ít gặp hơn, vấn đề nằm ở dây thần kinh hoặc bệnh gây yếu cơ. Nếu mí sụp đột ngột, bạn nên đi khám mắt để xác định nguyên nhân.
Bình luận